Kısa cevap
Sahte mağaza yalnızca paranızı almak için vardır: ürün hiç gelmez. Verbraucherzentrale tipik işaretleri sıralar — alışılmadık bir web adresi, tek seçenek olarak peşin ödeme, piyasanın çok altında fiyatlar ve yasal künyenin olmaması — ve ücretsiz Fakeshop-Finder aracı mağazayı yeşil, sarı veya kırmızı olarak değerlendirir; Avusturya’da Watchlist Internet sahte mağazaların listesini ve bir tarayıcı uyarı aracını sunar. Ödeme yaptıysanız şansınızı nasıl ödediğiniz belirler: banka havalesini geri almak, para gittikten sonra neredeyse imkânsızdır; SEPA otomatik ödemesi 8 hafta içinde geri alınabilir; kart veya PayPal “mal ve hizmet” ödemelerine sağlayıcı üzerinden itiraz edilebilir. Mağazayı polise bildirin; başka bir AB ülkesindeki gerçek ama teslim etmeyen bir satıcı için ücretsiz Avrupa Tüketici Merkezleri yardımcı olabilir.
Sahte mağaza mı, sadece kötü bir mağaza mı?
Bu ayrım nereye başvuracağınızı belirler. Sahte mağaza bir suç örgütüdür: kopyalanmış görseller ve metinler, var olmayan bir adres ve teslimat niyetinin olmaması. Bu, bankanızın ve polisin konusudur. Gerçek ama kötü bir mağaza vardır ve ulaşılabilirdir; ancak geç teslim eder, yanlış ürün gönderir ya da iadeyi reddeder. Burada tüketici haklarınız geçerlidir; satıcı başka bir AB ülkesinde, Norveç’te veya İzlanda’daysa Avrupa Tüketici Merkezleri Ağı (ECC-Net), 29 merkez üzerinden 24 dilde ücretsiz danışmanlık verir.
Ödemeden önce kontrol edin
| İşaret | Neden önemli? |
|---|---|
| Alışılmadık bir web adresi | Sahte mağazalar tuhaf uzantılar, yanlış yazılmış marka adları veya mağaza adıyla uyuşmayan adresler kullanır |
| Tek seçenek havaleyle peşin ödeme | Diğer ödeme yöntemleri ödeme adımında çoğu zaman kaybolur; havaleyi geri almak en zorudur |
| Piyasanın çok altında fiyatlar | Markalı ürünlerde, elektronikte veya popüler ürünlerde gerçek dışı indirimler yemdir |
| Yasal künye veya şirket bilgisi yok | AB’deki gerçek mağazalar kimin işlettiğini ve nasıl ulaşılacağını belirtir |
| Alıcı adı mağazayla eşleşmiyor | Ekim 2025’ten beri euro bölgesindeki bankalar havaleden önce Alıcı Doğrulama uyarısı gösterir |
İki ücretsiz araç işe yarar. Verbraucherzentrale’nin Fakeshop-Finder aracı mağazanın web sitesini kontrol eder ve yeşil (doğrulanmış beyaz listede), sarı (belirsiz) veya kırmızı (sahte mağaza olarak biliniyor olabilir) gösterir. Avusturya’da ÖIAT’ın işlettiği Watchlist Internet, sahte online mağazaların listesini yayımlar ve tarayıcıda uyaran bir Fake-Shop Detector sunar.
Ödeme yaptıysanız
| Nasıl ödediniz? | Ne yapmalı? | Şans ve süre |
|---|---|---|
| Banka havalesi | Hemen bankanızı arayın, ödemeyi durdurmasını veya geri çağırmasını isteyin; polise bildirin | Düşük: Verbraucherzentrale peşin ödemeyi geri almayı neredeyse imkânsız sayıyor; anlık havalede saniyeler sonra geç olabilir |
| SEPA otomatik ödeme | Bankanızdan tahsilatı geri almasını isteyin | İyi: tahsilattan sonraki 8 hafta içinde talep üzerine iade |
| Kredi veya banka kartı | Teslim edilmeyen ürün için kart çıkaran kuruluştan ters ibraz (chargeback) isteyin | Çoğu zaman iyi; kuruluşun süresini kontrol edin ve hızlı davranın |
| PayPal “mal ve hizmet” veya başka alıcı koruması | Ödeme hizmetinde hemen anlaşmazlık açın | Sağlayıcının süresi içinde iyi; “arkadaş ve aile” ile koruma yok |
| Şimdi al, sonra öde | Sağlayıcıya bildirin ve ödemeyi durdurmasını isteyin | Sağlayıcıya bağlı; vade tarihinden önce davranın |
Yöntem ne olursa olsun sipariş onayını, mağazanın URL’sini, ekran görüntülerini ve tüm e-postaları saklayın. Mağaza bir pazar yerinde reklam verdiyse orada da bildirin.
Bildirin ve başkalarını uyarın
- Polis: Almanya’da çevrim içi karakol (Onlinewache), Fransa’da THESEE, Birleşik Krallık’ta Report Fraud, İtalya’da Polizia Postale, İspanya’da Policía Nacional veya Guardia Civil (INCIBE’nin 017 hattı yol gösterir). Bkz. çevrim içi dolandırıcılık nereye bildirilir.
- Watchlist Internet, internet tuzaklarına ilişkin bildirimleri formu üzerinden alır; böylece mağaza listesine eklenebilir.
- Size reklamı gösteren platform: sahte mağazalar sıklıkla sosyal medya reklamlarıyla tanıtılır.
- Bankanız, parayı geri getiremese bile: alıcı hesap işaretlenebilir.
- ECC-Net, başka bir AB ülkesinde, Norveç’te veya İzlanda’da teslim etmeyen veya iade yapmayan gerçek bir satıcı söz konusuysa.
Türkiye’den sipariş verdiyseniz bankanıza, savcılığa veya polise başvurun; gerçek bir satıcıyla anlaşmazlıkta tüketici hakem heyetleri yol gösterir.
Sahte mağaza adınızı, markanızı veya yüzünüzü kullanıyorsa
Sahte mağazalar ve onları tanıtan reklamlar güvenilir görünmek için sıklıkla gerçek bir markanın görsellerini ya da bir içerik üreticisinin fotoğraf ve videolarını kopyalar. Bu sizin markanız, içeriğiniz veya yüzünüzse, reklamları ve hesapları platformların taklit ve fikrî mülkiyet yolları üzerinden kaldırtabilirsiniz. Bkz. yüzünüzü kullanan dolandırıcılık reklamları; bu kaldırma işlemlerini içerik ve hesap kaldırma çalışmamızla yürütüyoruz.
Sık sorulan sorular
Bir mağazayı hızlıca nasıl kontrol edebilirim?
Adresi Verbraucherzentrale Fakeshop-Finder’a yapıştırın veya Watchlist Internet’in sahte mağaza listesine bakın, gerçek bir şirketi gösteren yasal künye arayın ve tek seçenek havaleyle peşin ödemeyse temkinli olun.
Banka havalesini geri alabilir miyim?
Nadiren. Hemen bankanızı arayın ve geri çağırma isteyin; para henüz taşınmadıysa işe yarayabilir. Polise bildirin ve referansı bankaya verin.
Avrupa Tüketici Merkezleri sahte mağazalarda yardım eder mi?
Başka bir AB ülkesindeki, Norveç’teki veya İzlanda’daki satıcılarla anlaşmazlıklarda ücretsiz danışmanlık verirler. Tamamen sahte bir mağaza ise suçtur: bankanıza ve polise gidin.
Gerçek ürün yerine ucuz bir sahte ürün geldi. Şimdi ne olacak?
Paketi ve fotoğrafları saklayın, kart çıkaran kuruluş veya ödeme hizmeti nezdinde “tarife uymayan ürün” olarak ödemeye itiraz edin ve mağazayı polise ve reklamını yapan platforma bildirin.
Kaynaklar: Verbraucherzentrale — Fakeshop-Finder, Watchlist Internet (ÖIAT) — internet dolandırıcılığı uyarıları ve sahte mağaza listesi, Avrupa Tüketici Merkezleri Ağı (ECC-Net), Ödeme Hizmetleri Direktifi (PSD2) — (AB) 2015/2366 sayılı Direktif