01Güvenlik
Açık oturum
Hesabınızın hâlâ oturum açık durduğu cihaz veya tarayıcı. Çoğu platform bu oturumları listeler ve uzaktan kapatmanıza izin verir — zaten içeride olan bir saldırganı dışarıda bırakan adım budur. Hesabımda başka kim var?
Platformların bildirimlerinde kullandığı kelimeler ve hesabınız için gerçekte ne anlama geldikleri.
01 / TerimlerA–Z
01Güvenlik
Hesabınızın hâlâ oturum açık durduğu cihaz veya tarayıcı. Çoğu platform bu oturumları listeler ve uzaktan kapatmanıza izin verir — zaten içeride olan bir saldırganı dışarıda bırakan adım budur. Hesabımda başka kim var?
02Tüm platformlar
Platform kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle geçici veya kalıcı olarak engellenen hesap. Instagram’da askıya alma bildirimi, hesap kalıcı olarak kapatılmadan önce ne kadar itiraz süreniz olduğunu gösterir.
03Tüm platformlar
Bir askıya alma veya banı atlatmak için başka bir hesap açmak ya da kullanmak. Platformlar bunu ayrı bir ihlal sayar ve asıl banı kalıcı hâle getirebilir. Reddit uzaklaştırmaları ve itiraz.
04Gizlilik
Birinin, mağdur ödeme yapmazsa ya da daha fazla görüntü göndermezse özel görüntüleri paylaşmakla tehdit ettiği şantaj. FBI’ın tavsiyesi: ödemeyin, iletişimi kesin, kanıtları saklayın ve bildirin. Şantaja uğrarsanız ne yapmalı.
05Gizlilik
Gerçek bir kişiyi hiç söylemediği bir şeyi söylerken ya da yapmadığı bir şeyi yaparken gösteren, yapay zekâyla üretilmiş veya değiştirilmiş görüntü, video ya da ses. Deepfake nasıl kaldırılır.
06Meta
Devre dışı bırakmak, tekrar giriş yapana kadar profili gizler; silmek ise Facebook ve Instagram’daki 30 günlük iptal süresi bitince kalıcı olur. İkisi de platformun kendisinin kısıtladığı kapatılmış hesapla aynı şey değildir. Facebook’u devre dışı bırakmak ve silmek.
07Meta
Bir platformun ihlal şüphesiyle kapattığı hesap. Meta platformlarında bildirim genellikle belirli bir süre içinde itiraz imkânı sunar. Instagram hesabınız askıya alınınca ne yapmalı.
08Güvenlik
Google Authenticator veya Microsoft Authenticator gibi, telefonunuzda tek kullanımlık giriş kodları üreten uygulama. İnternetsiz çalışır ve SMS’in aksine SIM swap ile yönlendirilemez; örneğin Epic Games bunu SMS’e veya e-postaya tercih etmenizi öneriyor. 12 platformda iki adımlı doğrulama.
09Gizlilik
Birinin ev adresi, telefon numarası veya kimlik numarası gibi özel bilgilerini, genellikle taciz ya da yıldırma amacıyla yayımlamak. Büyük platformlar ve Google bu içerikleri talep üzerine kaldırır. Doxxing’e uğrarsanız ne yapmalı.
10Tüm platformlar
AB Dijital Hizmetler Yasası’na göre platformlar, içeriğin ya da hesabın neden kısıtlandığını etkilenen kullanıcıya bildirmek, iç şikâyet sistemi ve sertifikalı mahkeme dışı uyuşmazlık çözümü sunmak zorundadır. DSA itiraz haklarınız. AB’de yasa dışı içerik bildirme.
11Meta
Facebook ve Instagram’daki bazı içerik kararlarını inceleyen bağımsız kurul. Ona ancak Meta’dan inceleme istedikten sonra başvurabilirsiniz ve sınırlı sayıda vaka seçer. Kısıtlanan Facebook Sayfası: doğru itiraz yolu.
12Güvenlik
Taktığınızda veya dokundurduğunuzda girişi onaylayan küçük fiziksel cihaz (USB, NFC veya Bluetooth). Yalnızca gerçek siteye yanıt verdiği için sahte bir giriş sayfası onu kullanamaz; bir platform sunuyorsa en güçlü ikinci adımlardan biridir. 12 platformda iki adımlı doğrulama.
13Instagram
Instagram’ın; içeriğinizin kaldırılıp kaldırılmadığını, takipçi olmayanlara önerilip önerilemeyeceğini, hangi özelliklerin kısıtlandığını ve hesabın risk altında olup olmadığını gösteren ekranı. Öğelerin çoğuna tek tek itiraz edilebilir: Hesap Durumu rehberi.
14Güvenlik
Bir saldırganın hesabın kontrolünü alıp e-postayı, telefonu ve iki adımlı doğrulama ayarlarını değiştirerek gerçek sahibini dışarıda bırakması. En önemlisi ilk 30 dakikadır: çalınan Instagram kontrol listesi.
15Meta
Meta’nın Instagram, Facebook ve diğer Meta hesaplarını bağlayan; şifre, iki adımlı doğrulama ve kişisel bilgiler gibi ortak ayarları tutan ayarlar merkezi. Bağlı bir Facebook hesabı, Instagram için kurtarma yolu olabilir: e-posta ve telefon olmadan kurtarma.
16Güvenlik
Şifrenizin üzerine eklenen ikinci giriş adımı: uygulama veya SMS kodu, geçiş anahtarı ya da güvenlik anahtarı. 2FA erişimini kaybederseniz ne yapmalı. Giriş kodunu asla paylaşmayın.
17Meta
Meta’nın bir işletmenin sayfalarını, reklam hesaplarını ve bunları yöneten kişileri bir arada tuttuğu yapı; eski adıyla Business Manager. Kişi ekleyip çıkarabilen yalnızca yöneticilerdir. Business Manager erişimi kayboldu.
18Tüm platformlar
Bir platformdan askıya alma, kaldırılan gönderi veya ihtar gibi bir yaptırım kararını yeniden incelemesini isteyen resmi talep. İtirazların genellikle bildirimde yazan bir son tarihi vardır — vaka dosyalarımızdaki Instagram bildirimlerinde 180 gün.
19Tüm platformlar
Haklara sahip olduğunuzda veya kullanım hukuka uygun olduğunda, telif nedeniyle kaldırılan içeriğin geri yüklenmesini isteyen hukuki beyan. Bilgileriniz hak talebinde bulunan kişiyle paylaşılabilir.
20YouTube
YouTube’un üç Topluluk Kuralları ihtarı, tek bir ağır ihlal veya tekrarlanan telif ihtarlarından sonra kanalı kaldırması. İtiraz kabul edilirse kanal eksiksiz geri gelebilir.
21Meta
Platform olağandışı etkinlik gördüğünde uygulanan geçici güvenlik önlemi. Kimliğinizi doğrulayarak kendiniz kaldırırsınız; askıya almadan farklı olarak itiraz edilecek bir şey yoktur. Facebook hesabı kilitlendi: nasıl açılır.
22Güvenlik
Bir sitede sızdırılmış e-posta ve şifre çiftlerinin otomatik olarak başka pek çok sitede denendiği saldırı. İnsanlar şifreleri tekrar kullandığı için işe yarar; bu yüzden bir yayın veya oyun hesabı ele geçirildiğinde ilk çözüm her hesaba benzersiz bir şifredir. Netflix hesabı hack’lendi. Veri sızıntısında ilk saat.
23Güvenlik
Sahipliğini hemen kanıtlayamadığınız bir hesabı platformun geri vermeden önce bilerek uyguladığı gecikme. Örneğin Apple hesap kurtarma 72 saat içinde onaylanır ve birkaç gün veya daha uzun sürer; Apple Destek bunu kısaltamaz. Platformlara göre kurtarma süreleri.
24Google
Bir sayfayı silmeden arama sonuçlarından kaldırmak. Kaynakta kaldırma ise içeriği her yerden siler. Google’dan olumsuz içerik kaldırma.
25Tüm platformlar
AB Dijital Hizmetler Yasası’na göre kullanıcılar, iç şikâyetten sonra platformun moderasyon kararını sertifikalı bağımsız bir kuruma —örneğin Appeals Centre Europe— taşıyabilir. Platforma yapılan itirazın yerini tutmaz. Platformlara göre itiraz süreleri. Adım adım Appeals Centre Europe.
26Meta
Hesaplar Merkezi’nin yerini alan ve Nisan 2026’dan itibaren kademeli olarak sunulan yapı: Facebook, Instagram, Messenger ve diğer Meta uygulamalarının giriş, şifre, iki faktörlü doğrulama ve iletişim ayarları tek yerde. Uygulamaya özel gizlilik ayarları her uygulamada kalır. Meta destek merkezi ve Meta Hesabı.
27Meta
Meta’nın Instagram ve Facebook için ücretli aboneliği; kimlik kontrolünden sonra doğrulanmış rozet ekler, hesap desteği ve taklitçilere karşı koruma sağlar. Tanınırlık rozetinden farklıdır: Instagram mavi tik rehberi.
28Güvenlik
SIM swap’in bir türü: dolandırıcı başka bir operatörde hesap açar, telefon numaranızı oraya taşıtır ve aramalarınızı ve doğrulama SMS’lerinizi alır. ABD’de operatörler artık numara taşıma taleplerini müşteriye bildirmek ve hesap kilidi sunmak zorunda. SIM swap: ne yapmalı.
29Güvenlik
Şifrenizi veya kodlarınızı çalmak için hazırlanmış sahte mesaj ya da giriş sayfası; çoğu zaman platformun destek veya telif ekibi gibi davranır. Kurtarma dolandırıcılığı nasıl anlaşılır.
30Instagram
Instagram’ın içeriğinizi Keşfet, Reels ve etiket sayfalarında sizi takip etmeyenlere önerip öneremeyeceği. Bunun kaybı, çoğu kişinin shadow ban dediği şeydir.
31Güvenlik
Genellikle kötü amaçlı yazılımla tarayıcının oturum çerezlerini çalarak bir hesabı ele geçirmek. Hem şifreyi hem iki adımlı doğrulamayı atlatabilir. Ele geçirilen YouTube kanalları nasıl kurtarılır. 2FA açıkken bile hack: oturum ele geçirme.
32Güvenlik
Şifrenin yerini bir anahtar çiftiyle alan giriş yöntemi: özel anahtar cihazınızda kalır ve yüzünüz, parmak iziniz veya PIN’inizle açılır. Yazılacak ya da paylaşılacak bir şey olmadığı için kimlik avına dayanıklıdır. Passkey nedir?
33Gizlilik
Görüntüdeki kişinin rızası olmadan paylaşılan mahrem fotoğraf veya videolar; yapay zekâyla üretilmiş sahteler dahil. Platformlar, Google ve StopNCII gibi araçlar bunları kaldırır veya engeller. Sızdırılan görüntüler nasıl kaldırılır.
34Tüm platformlar
TikTok’un hangi içeriğin Sana Özel akışında önerilebileceğini belirleyen standartları. Uygun olmayan videolar profilde kalır ama önerilmez; 16 yaş altındakilerin oluşturduğu içerik hiçbir zaman uygun değildir. «Sana Özel akışı için uygun değil»: ne yapmalı.
35Tüm platformlar
Duyurulmayan erişim kısıtlaması için kullanılan gayriresmî terim: hesap çalışır ama içerikleri takip etmeyenlere gösterilmez. Shadow ban nasıl anlaşılır ve kaldırılır.
36Tüm platformlar
Bir hesabı silip kapattıktan sonra yeniden giriş yaparak işlemi iptal edebildiğiniz süre: Facebook ve Instagram’da 30 gün, Microsoft hesabında seçtiğiniz 30 veya 60 gün, Pinterest’te 7 gün. Bu süreden sonra hesap kalıcı olarak gider. Platformlara göre kurtarma süreleri.
37Güvenlik
Saldırganın numaranızı kendi kontrolündeki bir SIM karta taşıtarak SMS giriş kodlarını ele geçirdiği dolandırıcılık. Doğrulama uygulamaları ve güvenlik anahtarları bundan etkilenmez. Hesaplarınızı 15 dakikada koruyun. Telefon numaranızı güvenle değiştirin.
38Güvenlik
SMS yoluyla oltalama: bir bankadan, kargo şirketinden veya platformdan geliyormuş gibi görünüp sizi sahte bir giriş sayfasına yönlendiren mesaj. ABD’de ve İngiltere’de bu SMS’ler 7726’ya iletilebilir. Oltalama nasıl bildirilir. Sahte kargo SMS’leri.
39Instagram
Hesaplar Merkezi → Şifre ve güvenlik bölümünde, Instagram’ın son 14 günde size gerçekten gönderdiği güvenlik ve diğer e-postaları gösteren liste; sahte «Instagram» e-postalarını ayırt etmenin güvenilir yolu. Bu e-posta gerçekten Instagram’dan mı?
40Tüm platformlar
Başkalarını yanıltmak için gerçek bir kişi, marka veya kurum gibi davranan hesap. Bunu açıkça belirten hayran ve parodi hesaplarına genellikle izin verilir. Sahte hesap nasıl kapatılır. Fotoğraflarımı başkası kullanıyor.
41Instagram
Instagram’ın orijinal mavi tik için uyguladığı ölçüt: kişi veya marka bilinen ve çok aranan biri olmalı; bu, birden fazla bağımsız haber kaynağındaki yayınlarla gösterilir.
42Instagram
Başkasının telif hakkını veya markasını tekrar tekrar ihlal eden içerik paylaşan hesapların kapatılabileceğini öngören Instagram kuralı. Yanlış şikâyetleri çözmek bu yüzden önemlidir. Telif nedeniyle kaldırılan gönderiye itiraz.
43YouTube
Geçerli bir telif kaldırma talebinden sonra verilen ceza. YouTube’da üç aktif telif ihtarı kapatmaya yol açar; Telif Hakkı Okulu tamamlanırsa ihtar 90 gün sonra düşer.
44Tüm platformlar
Birçok kişinin aynı hesabı veya gönderiyi koordineli biçimde şikâyet ettiği kampanya. Instagram, şikâyet sayısının içeriğin kaldırılıp kaldırılmayacağını belirlemediğini; içeriğin kurallara göre incelendiğini söylüyor. Toplu şikâyet: gerçekte ne olur.
45YouTube
YouTube’un Topluluk Kuralları’nı ihlal eden kanallara verdiği ceza. 90 gün içinde üç ihtar kanalın kapatılmasına yol açar. Kapatma itirazı nasıl işler.
46Google
AB ve İngiltere veri koruma hukukunda, arama motorlarından hakkınızdaki yanlış, güncelliğini yitirmiş veya ilgisiz sonuçları — kamu yararıyla dengelenerek — listeden çıkarmasını isteme hakkı.
47Güvenlik
Ana şifreniz yerine üçüncü taraf bir uygulama veya cihaz için oluşturulan ayrı şifre. Yahoo, hack sonrasında uygulama şifrelerinin iptal edilmesini ve tanımadıklarınızın silinmesini öneriyor. Yahoo hesabı hack’lendi.
48Gizlilik
Adres, telefon numarası, akrabalar gibi kişisel bilgileri toplayıp satan, çoğu zaman kişi arama sitelerinde gösteren şirket. Kişisel bilgilerinizi internetten kaldırma.
49Instagram
Yüzünüzün kısa bir videosunu kaydettiğiniz ve hesaptaki fotoğraflarla karşılaştırılan Instagram kimlik kontrolü. Instagram videonun 30 gün içinde silindiğini belirtmiştir. Video selfie nasıl geçilir.
50Instagram
Kullanıcının yaşını resmî kimlikle ya da yaşı tahmin eden bir video selfie ile doğrulayan kontrol (Instagram, Yoti ile çalışır). 13 yaş altı olduğu düşünülen hesaplar, itiraz kabul edilmezse kaldırılır. Instagram yaş kararına itiraz. Birleşik Krallık’ta yaş doğrulama.
51Güvenlik
Olağan iki faktörlü yönteminiz kullanılamadığında giriş için kullanabileceğiniz tek kullanımlık kodlar. Yeni set üretmek eskisini geçersiz kılar. 2FA’yı mı kaybettiniz? Buradan başlayın.
52YouTube
Uygun kanalların reklamlardan ve diğer özelliklerden gelir elde etmesini sağlayan YouTube programı. Programdan askıya alınan kanal 21 gün içinde itiraz edebilir; itiraz reddedilirse askıdan 90 gün sonra yeniden başvurabilir. Para kazanma askıya alındı: itiraz rehberi.
53Güvenlik
Bilinmeyen bir numaradan gelen mesajın, telefonu değişmiş ve acil paraya ihtiyacı olan bir aile üyesi gibi davrandığı taklit dolandırıcılığı. Kayıtlı numarayı bir kez aramak durdurur. «Merhaba anne» dolandırıcılığı nasıl işler.
54Güvenlik
Tarayıcıda kayıtlı şifreleri ve oturum çerezlerini kopyalayıp saldırgana gönderen zararlı yazılım; saldırgan böylece şifre veya iki adımlı kod olmadan giriş yapabilir. 2FA açıkken bile hack’lendiyseniz.
55Güvenlik
İletileri otomatik olarak ileten, taşıyan veya silen posta kutusu ayarı. Saldırganlar güvenlik e-postalarını gizlemek ve şifre değiştikten sonra da postalarınızı almak için bunları kurar. Gmail ve Outlook’ta gizli kuralları kontrol edin.
56Güvenlik
Gerçek kodun üstüne yapıştırılan ya da e-posta, SMS veya mektupla gönderilen bir QR kodla sahte giriş veya ödeme sayfasına yönlendiren kimlik avı. Açmadan önce web adresini kontrol edin. Sahte QR kodu okuttuysanız.
57Güvenlik
Kısa bir kayıttan yapay zekâyla gerçek bir kişinin sesini taklit etmek; çoğu zaman bir akrabadan veya patrondan geliyormuş gibi acil bir arama uydurmak için. Bildiğiniz numaradan geri arayarak doğrulayın. Yapay zekâyla ses klonlama dolandırıcılığı.
58Güvenlik
Her hesap için farklı ve güçlü bir şifre oluşturan, saklayan ve dolduran uygulama veya tarayıcı özelliği. Yalnızca doğru sitede doldurduğu için kimlik avına karşı da yardımcı olur. Şifre yöneticisine ihtiyacınız var mı?.
59Tüm platformlar
Sağlayıcının, kimsenin giriş yapmadığı hesapları silme kuralı — örneğin Google ve Microsoft’ta 2 yıl, Yahoo’da 18 ay. Arada bir giriş yapmak hesabı canlı tutar. Hareketsizlik kuralları karşılaştırması.
60Güvenlik
Mesajları okumak, konumu izlemek veya aramaları kaydetmek için birinin telefonuna — çoğu zaman tanıdığı biri tarafından — gizlice kurulan izleme yazılımı. Kaldırmak, kuran kişiyi uyarabilir; bu yüzden önce güvenliğinizi düşünün. Telefonunuzun hack’lendiğini gösteren işaretler.
61Güvenlik
Haftalarca arkadaşlık veya romantik ilişki kurup kurbanı, uydurma kârlar gösteren ve daha fazla “ücret” ödenene kadar para çekmeyi engelleyen sahte bir kripto yatırımına yönlendiren dolandırıcılık. Romantik ilişki ve yatırım dolandırıcılığı.
62Güvenlik
Video beğenmek gibi basit görevler için küçük ödemeler yapan sahte bir çevrimiçi iş; ardından kurbana, hiç ödenmeyecek kazançların kilidini açmak için kendi parasını — genellikle kripto para — yatırması söylenir. Sahte iş ve görev dolandırıcılığı.
63Tüm platformlar
İnsanları aldatmak için — romantik ilişki, para veya taciz amacıyla — çoğu zaman başkasının fotoğraflarıyla sahte bir çevrimiçi kimlik oluşturmak. Tersine görsel arama, fotoğrafların aslında nereden geldiğini gösterebilir. Fotoğraflarımı başkası kullanıyor.
64Güvenlik
Operatörler kullanılmayan telefon numaralarını yeni abonelere yeniden tahsis eder. Eski numaranıza bağlı kalan hesaplar, giriş kodlarını ve sıfırlama bağlantılarını bir yabancıya gönderebilir. Telefon numaranızı güvenle değiştirin.
65Güvenlik
Birinin, telefonunuza az önce gelen kodu size okutması. Bu kodla WhatsApp’ınızı veya başka bir hesabınızı ele geçirebilir ya da numaranız üzerinden Google Voice numarası açabilir. Doğrulama kodunu asla paylaşmayın.
66Tüm platformlar
Her AB ülkesinde Dijital Hizmetler Yasası’nı uygulayan ulusal otorite. Bir platform DSA’yı ihlal ederse — örneğin gerekçe vermez ya da bildirimlerinizi yok sayarsa — yaşadığınız ülkenin koordinatörüne şikâyette bulunabilirsiniz. Dijital Hizmetler Koordinatörüne şikâyet.
67Tüm platformlar
Yasa dışı içeriği tespit etme uzmanlığı nedeniyle AB Dijital Hizmetler Yasası kapsamında özel statü verilen kuruluş. Platformlar bu kuruluşların bildirimlerini öncelikli ele almak zorundadır; listeyi Avrupa Komisyonu yayımlar. AB’de yasa dışı içerik bildirme.
68Gizlilik
GDPR’a göre sınır ötesi davalara, şirketin AB’deki ana kuruluşunun bulunduğu ülkenin veri koruma otoritesi öncülük eder. Siz yine kendi ülkenizin otoritesine şikâyet edersiniz; o da öncü otoriteyle — Meta, Google ve TikTok için İrlanda Veri Koruma Komisyonu’yla — birlikte çalışır. GDPR şikâyeti: hangi otorite?.
69Gizlilik
GDPR’ın 15. maddesine göre bir şirketten hakkınızda tuttuğu kişisel verilerin bir kopyasını isteme. Özel bir form gerekmez, ilk kopya ücretsizdir ve yanıt bir ay içinde verilmelidir. GDPR talebiyle verilerinizi alın.
70Güvenlik
Euro bölgesindeki bankaların 9 Ekim 2025’ten beri SEPA havalesinden önce yapmak zorunda olduğu ad kontrolü: banka, yazdığınız adın IBAN sahibinin adıyla eşleşip eşleşmediğini söyler. “Eşleşmiyor” uyarısı çoğu zaman bir dolandırıcılığı durdurmak için son fırsattır. Dolandırıcıya havale yaptıysanız.
71Güvenlik
Kandırılarak ödemeyi kendinizin yaptığı dolandırıcılık; örneğin sahte bir “güvenli hesaba” para göndermek. Birleşik Krallık’ta bankalar mağdurların çoğuna 85.000 £’a kadar iade yapmak zorundadır; AB’de bunun için henüz genel bir iade hakkı yoktur. Dolandırıcıya havale yaptıysanız.
72Güvenlik
Yalnızca hiç gelmeyecek ürünler için ödeme almak üzere kurulan çevrim içi mağaza. Tipik işaretler: yalnızca havaleyle peşin ödeme, piyasanın çok altında fiyatlar, yasal künye eksikliği ve tuhaf bir web adresi. Sahte online mağazalar: kontrol ve para iadesi.
Başlayın
Her vaka farklıdır. Sizinkini ücretsiz ön analize gönderin; kazanılıp kazanılamayacağını dürüstçe söyleyelim.
Asla şifrenizi istemeyiz · Koşullar işe başlamadan önce netleşir